Eldfell to wulkan na wyspach Westmana

Wyspy Westmana (Vestmannaeyjar) to archipelag pochodzenia wulkanicznego, na którym znajdują się dwa główne, słynne wulkany, oba położone na największej i jedynej zamieszkanej wyspie, Heimaey:
Eldfell „Góra Ognia” – Najbardziej znany wulkan, którego erupcja w styczniu 1973 roku doprowadziła do ewakuacji całej wyspy
i zniszczenia części miasta. Eldfell to stożek żużlowy o wysokości ponad 200 metrów, który powstał w wyniku tej erupcji.

Helgafell „Święta Góra” – Nieaktywny wulkan
w kształcie stożka, o wysokości 227 metrów, który powstał w wyniku erupcji około 4000
lat p.n.e.

Przed erupcją Eldfell nie było żadnej aktywności wulkanicznej od 5000 lat. Wydarzenie to wstrząsnęło całym krajem
i było transmitowane przez telewizję na całym świecie.

Pierwsze oznaki nadchodzącej erupcji pojawiły się 21 stycznia 1973 r., kiedy pod wyspami wystąpiła seria wstrząsów. Nie były one odczuwalne przez mieszkańców, ale zostały wykryte przez stację sejsmiczną na lądzie stałym. Zmniejszyły się one do południa 22 stycznia i prawie całkowicie ustały do wieczora.

O godzinie 23:00 zaczęły się jednak pojawiać ponownie, coraz płytsze. Nie wydano jednak żadnych ostrzeżeń, ponieważ wyspy Westmana znajdują się wiele kilometrów od doliny ryftowej między płytami tektonicznymi przecinającymi Islandię. Erupcja w tym miejscu była całkowicie nieoczekiwana.

Niezależnie od tego, o godzinie 01:55 następnego ranka, szczelina otworzyła się nieco ponad kilometr od centrum Heimaey, na obrzeżach miasta. W ciągu kilku godzin wydłużyła się z 300 metrów do ponad dwóch kilometrów i wystrzeliwała fontanny lawy do 150 metrów w nocne niebo.

W mniej rozwiniętym kraju, z mniejszą liczbą planów awaryjnych, wielu mieszkańców prawdopodobnie zginęłoby w ciągu pierwszego dnia. Jednak pomimo faktu, że wyspy Westmana były uważane za dość bezpieczne pod względem wulkanów, opracowano plan ewakuacji, który okazał się zadziwiająco skuteczny.

Mniej niż sześć godzin po otwarciu szczeliny, prawie wszyscy z 5300 mieszkańców zostali bezpiecznie eskortowani z wyspy, a do końca dnia zostali przemieszczeni po całej Islandii. Tylko jedna osoba straciła życie w wyniku erupcji.

Mimo to znaczna część miasta została zniszczona przez lawę lub popiół. Stracono 400 budynków, farmy zostały zatrute, a cały żywy inwentarz musiał zostać wybity.

Jednak to wspomniany wcześniej port Heimaey był prawdopodobnie największym zmartwieniem dla władz. Lawa szybko przemieszczała się w jego kierunku, grożąc jego zamknięciem i w zasadzie zniszczeniem gospodarki miasta.

Genialny pomysł pompowania wody morskiej na lawę w celu jej szybkiego schłodzenia okazał się jednak skuteczny. Islandzkie zespoły ratownicze i amerykańskie wojsko wykorzystały tę technikę, aby nie tylko uratować port, ale także go ulepszyć.

— maj 2024

Drogi na Islandii

Islandzkie drogi są w przeważającej większości asfaltowe, gładkie, proste i różnią się między sobą głównie jakością widoków, które można z nich podziwiać.

Wyjątkami będą tu np. skrót do Egilsstadir – droga 939 na południowym wschodzie – stroma (wg znaku aż 17%!), kręta, wąska i szutrowa. Podobnie wygląda końcówka dojazdu drogą 218 do Dyrholey nieopodal Vik (tu stoi nawet zakaz wjazdu bez napędu 4×4). I jeszcze droga 332 prowadząca do parkingu i punktu widokowego na wodospad Haifoss – to również dość stroma (no, ale nie 17%) i wąska droga szutrowa. Szerokim wyjątkiem będą też drogi na przylądku Fiordy Zachodnie – często zarówno szutrowe, jak i dość strome.

Jednak podstawowa sieć dróg na Islandii to dobrze utrzymane, choć raczej wąskie, drogi asfaltowe. Poza zimą i okresami wyjątkowo niesprzyjającej pogody pozwalają one na wygodną podróż. Stacje benzynowe, małe restauracje, parkingi, campingi, sklepy i hotele – cała ta infrastruktura stoi na dość wysokim poziomie i jest relatywnie łatwo dostępna.

Drogi na Islandii oznaczone są cyframi. Im więcej cyfr, tym mniejsza i mniej istotna droga. Najważniejsza droga w kraju – obwodnica wyspy – ma numer 1 i jest to jedyna droga o jednocyfrowym numerze. Najmniejsze dróżki mają numery czterocyfrowe.

Droga nr 1: obwodnica Islandii

Droga nr 1 liczy sobie ok. 1350 km i okrąża całą wyspę, przebiegając przez najważniejsze jej miasta. Jedynka łączy m.in. Reykjavik na zachodzie, Vik na południu, Egilsstadir na wschodzie i Akureyri na północy. Przebiega ona także w pobliżu ogromnej liczby najważniejszych atrakcji Islandii

— maj 2024

Wraki na Islandii

W okolicach półwyspu Snæfellsnes znajduje się wrak łodzi rybackiej SANDGERDI – GK-2, która została prawdopodobnie wyrzucona na plażę jakiś czas temu i spotkał ją taki sam los jak inne porzucone łodzie i statki. Została pozostawiona sama sobie. Niszczeje, rdzewieje i pewnie za jakiś czas ulegnie całkowitemu zniszczeniu.

— maj 2024

TytułTwój tytuł idzie tutaj

Wybrzeże Liguryjskie (Riwiera Włoska) to malowniczy region w północno-zachodnich Włoszech, ciągnący się od granicy z Francją po Toskanię. 

Morze Liguryjskie jest częścią Morza Śródziemnego. Rozciąga się od Wybrzeża Liguryjskiego na północy (Włoska Riwiera, Liguria) i Wybrzeża Toskańskiego na wschodzie po francuską wyspę Korsyka i włoską Elbę. Zatoka Genueńska stanowi jego północną część. Na południowym wschodzie na linii Wysp Toskańskich Morze Liguryjskie łączy się z Morzem Tyrreńskim. Jest zlewiskiem dla wielu rzek północno-zachodnich Włoch m.in. rzeki Arno. Największą głębokość – 2800 m – osiąga na północny zachód od Korsyki.

Marina di Carrara – port, z którego wydobywa się jeden z najsłynniejszych włoskich wyrobów rzemieślniczych: marmur z Carrary, pochodzący z sąsiedniego miasta Carrara.

— maj 2024

Lodowiec Sólheimajökull.

Ma około ośmiu kilometrów długości i dwóch kilometrów szerokości, jednak ze względu na sposób, w jaki schodzi z Mýrdalsjökull, wydaje się znacznie większy.

Jego okolica doskonale obrazuje surowe piękno islandzkiej przyrody – pełna wysokich lodowych grzbietów, rozpadlin, szemrzących strumyków, jaskiń i studni zapewnia świetne warunki do pieszych wycieczek. Ciekawe wrażenia wizualne zapewnia także mieszanina ciemnego wulkanicznego pyłu z jasnymi warstwami lodu.

Ze względu na zmiany klimatyczne, pokrywa lodowa Sólheimajökull – podobnie jak innych jęzorów lodowcowych na Islandii – jest z roku na rok coraz mniejsza. Jeśli zależy Ci na tym, aby zobaczyć ten swoisty cud natury, odwiedź Islandię jak najszybciej.

— maj 2024

Drogi w Austrii.

Budowę pierwszych autostrad w Austrii rozpoczęto w 1938 r. Pierwsze odcinki ukończono w 1941 r. (A1 i A10 w okolicach Salzburga). Niektóre fragmenty oddano do eksploatacji na przełomie lat 40.
i 50. XX wieku. W latach 1939–1942 budowano 
eksterytorialną autostradę Wiedeń – Wrocław na terytorium dzisiejszych Czech, ale po wojnie budowy nie kontynuowano. W 1954 ustalono ponownie docelową sieć autostrad (później wielokrotnie rozszerzaną).

Początkowo każda autostrada nosiła nazwę związaną z jej kierunkiem lub regionem. Następnie, dla ułatwienia, wprowadzono dodatkowo oznaczenie numeryczne, poprzedzone literą A (autostrada) lub S (droga ekspresowa) – np. A1 Westautobahn lub S16 Arlbergschnellstraße.

— sierpień 2024

Park leśny Carrega – Kasyno w lesie.

Kasyno dei Boschi jest częściowo ukryte za majestatyczną aleją cedrową. Ten wspaniały budynek został wybudowany w latach 1775–1789 przez księżną Marię Amalię z Burbonów, która zleciła architektowi Petitot przeprowadzenie prac nad istniejącym już wcześniej domkiem myśliwskim. Budynek pierwotnie pomyślany był jako willa-gospodarstwo: na planie kwadratu, miał dwa piętra z centralną wieżyczką; fasada główna charakteryzowała się potrójną loggią i wychodziła na kwadratowy dziedziniec. Budowę uzupełniono kaplicą i kilkoma budynkami gospodarczymi. W 1819 roku Maria Luigia Austriacka, nowa księżna Parmy, kupiła willę i przyłączone do niej posiadłości, w których wprowadziła znaczące zmiany. 

Architekt Bettoli, który kierował pracami, przeprowadził renowację budynku w stylu neoklasycystycznym (zlikwidował centralną wieżyczkę, podwyższył ją o jedno piętro, dobudował centralny fronton i prostyl z kolumnami zwieńczony tarasem). Najważniejszą zmianą było dodanie do boku willi bardzo długiej kolumnady składającej się z kolumn z pałacu Colorno, znanej jako „Prolunga”, która umożliwiała dostęp do pomieszczeń służbowych. W centrum kolumnady umieszczono Casinetto, budynek z zegarem i dzwonnicą, w którym mieścił się teatr dworski.
Również na życzenie Marii Luigii, ogrodnik nadworny Barvitius, w latach 1820–1830, stworzył elegancki ogród angielski, aby ozdobić willę. Ten monumentalny park został pomyślany tak, aby harmonijnie wpasowywał się w kształt lasu. W aranżacji roślinności, w rzeczywistości, brano pod uwagę kolor, jaki przybierały liście w różnych porach roku, charakter gałęzi i światło. Wprowadzono kilka gatunków egzotycznych i stworzono kręte aleje.
W 1870 roku Casino dei Boschi i Park przeszły ze stanu własności narodowej Królestwa Włoch w ręce inżyniera Grattoniego; po jego śmierci kupili je obecni właściciele, książęta Carrega. Ogród składa się głównie z roślin wiecznie zielonych; Rosną tu jodły (greckie, kaukaskie, daglezje), cypryśniki Lawsona, tuje, cedry różnych gatunków, które mieszają się z ogromnymi platanami, dębami ostrolistnymi i cisami. Chroni również kilka monumentalnych okazów, w tym olbrzymi cis i sekwoję w pobliżu kasyna.
Dzięki porozumieniu z właścicielami Monumental Park jest dostępny dla zwiedzających. Wnętrza willi nie można zwiedzać, natomiast do ogrodu można dotrzeć z przewodnikiem, pieszo lub bryczką. Wspaniały kompleks jest również miejscem organizacji różnych imprez rekreacyjnych i kulturalnych, takich jak spektakle teatralne, koncerty i spacery. To kolejne okazje do podziwiania piękna tego miejsca.

— sierpień 2024

Dworek Szaniawskich w Jadwisinie.

W uroczo położonym miejscu, tuż nad Jeziorem Zegrzyńskim, w kompleksie leśnym znajdują się ruiny dworku i zabudowań gospodarczych rodziny Szaniawskich. Dworek wzniesiony został w roku 1838. Tuż obok znajdują się pozostałości po dawnym młynie parowym, który w połowie XIX w. był jednym z największych i najnowocześniejszych nie tylko w Królestwie Polskim, ale i w Europie. W latach 80-tych XIX w. posadę dyrektora młyna objął Adam Zygmunt Szaniawski, który wraz z żoną Wandą zamieszkał w drewnianym dworku w pobliżu młyna. W lutym 1886 r. urodził się we dworze Jerzy Szaniawski (późniejszy dramaturg, felietonista i pisarz). Na początku 20-stulecia młyn spłonął. Szaniawscy znaleźli się w trudnej sytuacji – wyjściem okazało się założenie w Zegrzynku letniska.
Położenie dawnego młyn i dworku jak najbardziej przemawiały za tym. Zresztą już wcześniej, przed pożarem, Szaniawskich odwiedzali w Zegrzynku przedstawiciele świata kultury, wśród nich Maria Konopnicka, Deotyma, Konrad Prószyński, Eliza Orzeszkowa i Ignacy Kraszewski. Letnisko rozwijało się, dworek z czasem został przebudowany i dostosowany do nowych funkcji. Szaniawski umiera w 1970 r., siedem lat później, dworek zamieszkiwany przez wdowę po nim płonie doszczętnie w niejasnych okolicznościach. Otaczający ruiny las, porastający malowniczo ukształtowaną krawędź erozyjną i wąwóz uznane zostały w 1977 r. za rezerwat przyrody zwany „Wąwozem Szaniawskiego”.
— styczeń 2025

Muzeum Warmii i Mazur oddział Muzeum w Mrągowie.

Jedną z ciekawszych pozycji był oryginalny zapis piosenki/hymnu Międzynarodowego Festiwalu Piknik Country & Folk Mrągowo – „Wszystkie drogi prowadzą do Mrągowa”.

Cezary Makiewicz napisał ten utwór w 1997 roku. Piosenka podbiła serca zarówno słuchaczy jak również liczne składy jury, gdzie zdobyła wiele nagród:
I nagroda w konkursie na polską piosenkę inspirowaną muzyką country 1997r.
I miejsce w plebiscycie “Giganci Country ‘97” ogłoszonego przez redakcję “Nowy Country Osobowy” w internecie w kategorii przebój
Złoty Truck 2006 – przyznana przez czytelników “Polskiego Trakera”
Piosenka XXX – lecia pikniku Country w Mrągowie w plebiscycie TV Polsat – 2011r.
— styczeń 2025